بابها . » و در روايتى است : پس هر كس دانش را خواهد ، بايد نزد آن در بيايد ، و در روايت ديگرى از ترمذى از على است : « من خانه‌ى حكمتم و على در آن است . » و گويد : از كتاب « درّة المعارف » : « امام على علم اسرار حروف را از سرور و مولايمان محمّد رسول اللَّه صلى الله عليه و آله و سلم آموخت و اشاره به اوست فرمايش حضرت صلى الله عليه و آله و سلم : « من شهر دانشم و على در آن است ، و او نخستين كسى است جدول علم اوفاق « 1 » را با صد خانه عمودى و افقى تنظيم كرد . » و به نقل از « الدرّ المنظّم » آورده است : « منظور از اين راز تابناك و رمز ارزشمند ، آشكاركردن نشانه‌هايى براى ارباب ذوق است ، چون از دانش‌هاى بزرگى است كه درهاى آن شهر را مىگشايد ، دست هيچ ناسوتى به آن نمىرسد و جز لاهوتى به آن نظر نمىافكند . و اين همان دانشى است كه آل محمّد صلى الله عليه و آله و سلم به آن اختصاص يافتند و آن دانشى مىباشد كه محمّد صلى الله عليه و آله و سلم شهر و على در آن است . » و به نقل از همان كتاب گويد : « آن‌ها دو كتاب جليل‌القدر هستند ، يكى را امام على بر منبر ياد كرد هنگامى كه در كوفه ايستاده خطبه مىخواند كه بيان آن به زودى خواهد و « خطبةالبيان » ناميده شده است . ديگرى را رسول‌خدا صلى الله عليه و آله و سلم مخفى داشت و اين آن علم مكنون است كه با اين فرمايش حضرت صلى الله عليه و آله و سلم به آن اشاره شده است : « أنا مدينة العلم و علىّ بابها . » و به او فرمان نوشتنش را دادند . پس امام على به صورت حروف جدا از هم به روش سفر آدم عليه السلام در جفر يعنى چرم نازكى برگرفته از پوست شتر ، نوشت و ميان مردم به « الجفر الجامع و النور اللامع » و يا « الجفر و الجامعة » شهرت يافت . » و به نقل از « الدرّ المكنون و الجوهر المصون » گويد : « امام على علم حروف را از سرورمان محمّد صلى الله عليه و آله و سلم به ارث برد و اين فرمايش حضرتش صلى الله عليه و آله و سلم اشاره بدان است : « من شهر دانشم و على در آن است ، پس هر كس دانش را خواهد ، بر او باد آن در . »

--> ( 1 ) . شاخه‌اى از علوم غريبه . ( ويراستار )